Matthäus Passion trekt weer volle kerk

Wonderschone muziek van Johann Sebastian Bach

Door: Sophie Krale, Altena Nieuws 31 maart 2005

Gorinchem, 31 maart 2005 - Het jaarlijks uitvoeren van Bach's Passiemuziek op Goede Vrijdag, de dag waarop het lijden en sterven van Jezus Christus wordt herdacht, is ook in Gorinchem een traditie geworden. De Grote Kerk was dit jaar weer tot de laatste plaats bezet. De organisatie was voor de negende keer in handen van Stichting Concerten en Evenementen Alblasserwaard en Land van Heusden en Altena. Zonder deze organisatie zou het onmogelijk zijn om een concert van dit niveau uit te voeren vanwege de hoge kosten.

De medewerkenden waren: Oratoriumvereniging 'Pro Musica' uit Werkendam, Chr. Oratoriumvereniging 'Gorcum' uit Gorinchem, het Jongenskoor uit Dalfsen, Barokorkest 'Florilegium Musicum'. De solisten: Ellen Schuring -sopraan, Annelies Lamm - alt, James Doing - tenor (Evangelist), Alex Vermeulen - tenor (aria's), Julian Hartman - bas (Christus- partij), Willem de Vries - bariton (aria's). Het geheel stond onder leiding van Kees Glaubitz.

De eerste tonen van de openingsmuziek van de Matthäus Passion geven altijd een gevoel van enorme verwachting, vooral als de koren inzetten met: "Kommt ihr Tochter helft mir klagen" en dan het jongenskoor invalt met de woorden: " O Lamm Gottes, unschuldig...".

De koren
Het jongenskoor uit Dalfsen zong voor de eerste keer mee in Gorinchem, maar deed niet onder voor de jongens uit Breda van vorige jaren. Heel mooi was het dat ze in het eerste deel met meerdere koralen meezongen, iets wat gewoonlijk niet gebeurd. Ze zongen helder en sterk en gaven een toegevoegde waarde. Kees Glaubitz had de koren goed onder controle, met rustige gebaren en weinig ophef wist hij alles in goede banen te leiden. Maar naar mijn bescheiden mening werd soms wel eens koraal te luid gezongen waar Bach in de partituur had aangegeven dat hij iets zacht gezongen wilde hebben. Ook was de tekst niet altijd even goed te verstaan, het was dus verstandig om de tekst te volgen in het boekje. Maar over het algemeen kan gezegd worden dat vooral de koralen mooi en zuiver zongen werden. Koor twee was heel sterk in het "Mein Jesu, gute Nacht", samen met de solisten.

De solisten
Dit jaar waren alle solisten nieuw. Allen hebben prachtige stemmen en een uitstekende staat van dienst, de CV's liegen er niet om, maar dat neemt niet weg dat er natuurlijk voorkeuren zijn. Want James Doing, de Evangelist, klonk niet erg overtuigend en zong zijn partij zonder expressie. De Christuspartij daarentegen werd prachtig door Julian Hartman gebracht, hij zong met voordracht en gevoel.

De sopraan Ellen Schuring blonk uit in het recitatief: "Er hat uns allen wohlgetan..." begeleid door fluit en hobo's. De alt, Annelies Lamm, zong het: "Erbarme dich Mein Gott", samen met viool indrukwekkend, ook de violiste legde haar hart en ziel in deze aria. Deze aria is misschien wel het emotionele hart van de Matthäus Passion. In duet zongen Ellen Schuring en Annelies Lamm heel gevoelig: "So is mein Jesus nun gefangen", prachtig begeleid door de fluiten. Alex Vermeulen zong de aria's goed, ook het recitatief met hobo en viola da gamba was mooi, maar hij leek een beetje ongeïnteresseerd. Willem de Vries heeft een hele mooie bariton en hij zong uitstekend, maar voor deze partij hoor ik persoonlijk liever een bas. De aria: " Gerne will ich mich bequemen, Kreuz en Becher anzunehmen", begeleid door violen, werd door hem bijzonder mooi gezongen.

Het orkest
Het orkest Florilegium Musicum, dat gebruik maakte van historische instrumenten deed het uitstekend. Een enkele keer werd een solist wel eens iets overstemd, maar dat kon ook aan de solist liggen. De organist achter het kistorgel deed ook mooi werk, vooral de gedeelten waarin het orgel de begeleidende rol had met de viola da gamba en solisten was heel knap.

Na het ontroerende slotkoor bleef het lang stil in de kerk, een terechte waardering van een geraakt publiek. Het is een hele ervaring en puur genieten om dit prachtige meesterwerk van Bach, dat nu al 276 jaar bestaat en nooit haar zeggingskracht is verloren, te beluisteren. Ook wie het christendom al finaal heeft afgezworen hoort in dit werk het echte evangelie.

Het was een mooie uitvoering, maar als je drie verschillende uitvoeringen achter elkaar meemaakt in mijn geval, dan zijn er toch wel verschillen. De twee andere uitvoeringen die ik hoorde werden een stuk sneller gespeeld, maar dat hoeft op zich niet beter te zijn. Vooral het zitten op een comfortabele stoel in een concertzaal in plaats van op een harde kerkbank, maakt een groot verschil. Maar bij alle uitvoeringen blijft hetzelfde gevoel van grote bewondering voor Bach, die in dit fantastische muzikale meesterwerk het evangelie van Matthäus vertaalde.

> terug naar terugblik