Recensie Najaarsconcert

door Henk Geuzenbroek

Dat was een heel bijzonder en gedurfd concert dat jullie op 23 november hebben neergezet. Bijzonder om de programmakeuze: drie werken van componisten uit de negentiende en twintigste eeuw die in ieder geval als organist en Fransgeoriënteerde interessen delenden een zekere band met elkaar hebben, waarvan twee muzikaal moeilijk toegankelijk en vrijwel onbekend, zowel voor koor als publiek - en een die muzikaal makkelijker aanspreekt, maar door grotere structuren en verdiepte expressie toch veel van een koor vraagt. En gedurfd om deze drie uitzonderlijke werken op het repertoire te zetten en aan het publiek aan te bieden dat, afgezien van Franck, niet veel idee moest hebben gehad waar het naar toe ging.

Ik kan me zo voorstellen dat op de repetities van het afgelopen jaar veel strijd is gestreden. Andriessen was dus niet helemaal nieuw, Super Omnia van De Klerk wel degelijk, en dat moet een straffe kennismaking zijn geweest. Er zal tijdens de repetities veel kritiek en onbegrip, en zelfs wel onwil zijn geweest - maar jullie hebben het wél gedaan! En het resultaat verdient lof: jullie hebben gewonnen!

Ik wil erop wijzen dat ik deze keer helemaal blanco naar dit concert ben gaan luisteren. Hoewel ik Andriessen dus al eens eerder van jullie heb gehoord, was ik dat hele stuk radicaal vergeten, en muziek van De Klerk heb ik in mijn hele leven nauwelijks gehoord, hoewel ik wel enigszins op de hoogte ben van zijn compositiestijl. En die mis van Franck kende ik ook nauwelijks. En omdat ik geen enkele repetitie heb bijgewoond, laat staan er aan meegewerkt, had ik weinig idee waar ik heen ging. Dat heeft zijn voordelen: nu was ik dus in de gelegenheid om volkomen onbevooroordeeld en sec te gaan zitten luisteren, net als het publiek, en alles onbevangen over me heen te laten komen.

En wat ik te horen kreeg mocht er wezen! Het Te Deum van Andriessen is door zijn moeilijk te overziene structuur en de technische eisen die het stelt een moeilijk te benaderen werk, dat evenwel gedegen en geïnspireerd overkwam: de zes- en achtstemmige gedeelten klonken in de kerk heel bijzonder, de polyfonie was goed te volgen, en het kreeg geheel de sfeer en intentie mee die het werk vraagt: devotie, bezieling, emotie. En de uitzonderlijke muzikale problemen die in De Klerks Super Omnia worden voorgeschoteld, konden niet verhinderen dat dit werk op een zelfde wijze werd neergezet: het was van het begin tot het einde een voortdurend geïnspireerde en gerijpte uitvoering die nergens verslapte en een grote indruk achterliet. En wat is dat dan eigenlijk prachtige muziek! Ik heb er van zitten genieten - en dat doe ik niet als er onderweg door technisch onvermogen, falende inspiratie of onbegrip iets wordt verstoord. En dat was absoluut niet het geval.

Natuurlijk gebeurde er wel eens wat. Hier en daar viel me wel eens wat op, en er moet nog wel meer zijn gebeurd dat me is ontgaan, want nog eens: dit werk was voor mij volkomen nieuw. Maar die momentjes stellen allemaal niets voor - er werd niets door verstoord. Waar het over gaat is dat de uitvoering werd gekenmerkt door begrip, rijpheid, overgave, en of sommige van jullie dat nou met me eens zijn of niet: zo hebben jullie het overgebracht, en ik vond dat bewonderenswaardig. Jammer dat de altsolo te wensen overliet: de soliste was duidelijk zo met de noten aan het vechten dat de muziek geen kans kreeg.

De mis van Franck stond op gelijk niveau en maakte eveneens veel indruk. De typisch Franse (en Franckse!) midden-romantiek kreeg doorgaans de goede kleur mee en het geheel kreeg een overtuigende en bezielende kracht, wat ik vooral in het grootschalige Gloria en Credo wel knap vond, al meende ik op enkele momenten een wat inzakkende spanning te constateren. Vermoeid? En een enkele keer was er iets met de stemming in sommige a capella-gedeelten. Maar voor mij mag dat: het was allemaal mooi en indrukwekkend, en gaf voortdurend blijk van een grote betrokkenheid. Aangename solisten: de sopraan en tenor vond ik erg mooi, ook de bariton had een mooi sonoor getinte stem, maar hij had wat moeite de laagste tonen, die kennelijk niet voor zijn stem waren geschreven! Prettige instrumentale solisten vulden het geheel plezierig aan, en de als altijd weer buitengewoon betrouwbare en doordachte orgelbegeleiding van Nico Blom was weer perfect.

Ik vond dit bepaald een van jullie bijzondere concerten, en het publiek ook, bleek uit het applaus. Jullie hebben het weer mooi voor elkaar gebracht!

> terug naar terugblik